امروز: پنجشنبه ۳ خرداد ۱۳۹۷

شیر سنگی، یا به گفتهٔ اهالی منطقهٔ بختیاری «بردشیر»، تندیس‌هایی از جنس سنگ‌ هستندکه به نشانهٔ شجاعت، دلاوری و ویژگی‌هایی چون هنرمندی در شکار و تیراندازی در جنگ و مهارت در سوارکاری، بر آرامگاه بزرگان قوم خود قرار می‌دادند.

کد خبر: ۲۸۲۹
تاریخ انتشار: پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۲۱:۱۵

 به گزارش هیجار و به نقل از سایت تمدنها، شیر سنگی، یا به گفتهٔ اهالی منطقهٔ بختیاری «بردشیر»، تندیس‌هایی از جنس سنگ‌ هستند که در گذشته توسط سنگ‌ تراش‌ های ایل بختیاری در ایران در استان چهارمحال و بختیاری و شمال استان خوزستان به شکل شیر تراشیده می‌شدند و به نشانهٔ شجاعت، دلاوری و ویژگی‌هایی چون هنرمندی در شکار و تیراندازی در جنگ و مهارت در سوارکاری، بر آرامگاه بزرگان قوم خود قرار می‌دادند. 

معمولا اندازه شیرهای سنگی قرار گرفته شده بر روی قبور بستگی به جایگاه متوفی نزد بازماندگانش دارد و ساختار شیرهای سنگی به گونه‌ای است که انتهای دست و پای شیر معمولا بر روی سطحی سنگی گذاشته می‌شود تا برای سر پا ماندن شیر در دل خاک دفن گردد و دستها به شکل حراست به جلو کشیده شده‌اند که البته شیوهٔ تراش شیرهای سنگس نزد قبایل مختلف بختیاری دارای تفاوتهای جزئی با یکدیگر می‌باشند و شمشیر، خنجر یا گرز از جمله نقش‌هایی است که بر روی آنها حک می‌گردد.

شیرسنگی بختیاری،نمادبختیاری،عکس،تصویر

 در گویش بختیاری به این مجسمه‌ها «برد شیر» می‌گویند. برد شیرها، نماد رشادت، شجاعت، فروتنی و مردانگی است، که همواره از کیاست، فرهنگ و اخلاق خوب انسانی در زاگرس بختیاری، با کمال شجاعت پاسبانی کردند و هدفشان اهتمام نام نیک قوم و تبار خود بوده‌است. هیبت و شکوه این تندیس، یادآور مردانی است که تاریخ پرفراز و نشیب، قومشان را در قالبی اسطوره‌ای با نام خود زینت داده و روی در دل خاک نهفته‌اند. برد شیرها از پهلو، مزین به نقش شمشیر، اسب، تفنگ و تسبیح هستند و بر گرده آن‌ها، مشخصات متوفی نقر می‌شود.

 «هنری لایارد»، در کتاب ماجراهای اولیه، آورده:

  <<بختیاری‌ها، تندیس و نقش شیر را به روی قبور خوانین و افراد سرشناس نصب یا نقر می‌کنند، تا خاطره سلح‌شوری و جنگجویی آن‌ها، برای همیشه زنده بماند.>>

 منطقهٔ بختیاری، سرزمین شیرهای سنگی است. این مجسمه‌های شیری، هنوز در قبرستان‌های قدیمی بختیاری دیده می‌شوند.

 شهر هفشجان در گذشته یکی از مراکز مهم شیرتراشی بوده‌است و اکنون تعدادی از سنگ‌تراشهای قدیمی در هفشجان در قید حیاتند. شیرهایی که در قبرستان‌های هفشجان باقی مانده‌است، از زیباترین و خوش‌نقش‌ترین شیرهای سنگی محسوب می‌شوند.

در هنر ایران، شیر همواره با خورشید، به عنوان نماد ملی ایرانیان محسوب می‌شد، که اشاره به ساکن شدن قدرت در خورشید دارد. این جانور، تقریباً در کلیه تمدن‌های خاور نزدیک، به عنوان سمبل قدرت و شجاعت به کار رفته است. قدیمی‌ترین شیر سنگی موجود در استان چهار محال و بختیاری مربوط به دوره صفویه است. بنا به گفته‌ها شیر سنگی یادگار دوران مادهاست.

شیرسنگی بختیاری،نمادبختیاری،عکس،تصویر

 

در تاریخ ساخت این تندیس، اختلاف نظر است. شیر به جهت خصوصیات بی‌مانندش در فرهنگ اقوام مختلف جایگاهی ویژه دارد. معانی سمبلیک شیر در ادبیات ملل گوناگون، بیش‌تر نماد پیروزی، قدرت، دلاوری، نجابت، نیروی ماورای انسانی و… بوده‌است. بختیاری‌ها با توجه به این مفهوم و معنا، شیر را به عنوان نماد خود پذیرفته‌اند. در نقوش تخت جمشید، جام‌ها، الواح ساسانی و قالی‌های شکارگاهی، همه‌جا شیر در جدال با دلاوران، نقش بسته است. منشأ شیرهای سنگی و بافته‌های منقش به شیر را، می‌توان در همان سنت دیرین و باستانی جست‌وجو کرد، که در فرهنگ قوم بختیاری رسوخ کرده است.

  انتهای پیام/

مطالب مرتبط:
برای دریافت جدیدترین بسته اخبار روز اینجا کلیک کنید   
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: 0
انتشار یافته: 1
هی جار
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۱:۲۴ - ۱۳۹۳/۱۰/۱۳
0
1
بختیاری ...با دو تا ( آ ا ) آشناست . گرچه یک شکلند معناشان دو تاست . آ شدن در بختیاری ساده نیست . هر گرفتار خودی آزاده نیست . جون بزرگان مدتی پنهان شدند . عده ای روی تعارف خان شدند . خان اصلی بی هیاهو مانده است . جای شیر بیشه آهو مانده است . آ شدن در اصل انسان بودن است . افتخاری نو به ایل افزودن است . عده ای با پول غوغا کرده اند . نوکر دیروز را آ کرده اند . آی اول را خوانین داده اند . آی دوم را به ماشین داده اند . اولی بوی اصالت می دهد . دومی تنها کسالت می دهد . جای آ جعفرقلی و آ رزی مانده مشتی آ و خان کاغذی . هر که ثروت بافت با غارت گری . می کند بالای مجلس سروری . در مجالس آ صدایش می کنند . چاپلوسان کدخدایش می کنند . مطربان در محفلش دف می زنند . احمقان با عطسه اش کف می زنند . سیکل را ناخوانده دکتر می شوند . صاحب صدها تراکتور می شوند . پیش رویش گر تعارف می کنند . پشت سر بر ریش او تف می کنند . با دروغ خود بزرگش می کنند . میش شل بوده است گرگش می کنند . دیگرا ، اسب و برنو بی بهاست . دوره ی آ لنکروز و آ زراست . آ شدن در اصل انسان بودن است . افتخاری نو به ایل افزودن است . چون تکبر دشمن جان همه است . هر که مردم دار شد خان همه است .

نام:
ایمیل:
* نظر شمـا: